To Mentoring σε ένα εταιρικό περιβάλλον αποτελεί μια αναπτυξιακή διαδικασία μέσα από την οποία ένα άτομο (Μέντορας) έχει την ευθύνη παρακολούθησης της ανάπτυξης ενός άλλου ατόμου (Mentee) χωρίς να υπάρχει η συνηθισμένη σχέση προϊσταμένου/υφισταμένου. Με άλλα λόγια, ένας «καθοδηγούμενος» σχετίζεται με ένα «ανώτερο» και έμπειρο στέλεχος, με σκοπό την ανάπτυξη των δεξιοτήτων του πρώτου, την αύξηση της επαγγελματικής του απόδοσης και την επιτυχημένη σταδιοδρομία του.
Ο θεσμός του Mentoring διαφέρει από το θεσμό της εκπαίδευσης παρά τις ομοιότητες που διαφαίνεται ότι έχουν. Tο Mentoring βοηθά έναν εργαζόμενο να ακολουθήσει τα βήματα ενός παλαιότερου και εμπειρότερου στελέχους που απλόχερα μεταδίδει τη γνώση και την πολύτιμη εργασιακή του εμπειρία. Από την άλλη πλευρά, η εκπαίδευση περιορίζεται στην εκμάθηση συγκεκριμένου αντικειμένου και δεξιοτήτων.
Ο Ρόλος του Μέντορα
Ο ρόλος του Μέντορα ποικίλει καθώς καθορίζεται από τις ανάγκες του συγκεκριμένου Mentee. Γενικότερα, όμως διακρίνουμε τις εξής διαστάσεις:
Αναπτυξιακός ρόλος (developmental)
Ο Μέντορας ενδιαφέρεται και φροντίζει γενικότερα για την ανάπτυξη του προστατευόμενού του μέσα από τις συναντήσεις τους και την ανταλλαγή ιδεών καθώς και με τη δημιουργία συγκεκριμένου πλάνου ανάπτυξης.
Συμβουλευτικός ρόλος (counseling)
Ο Μέντορας, ως έμπιστος συνεργάτης και δάσκαλος, λειτουργεί ως πρότυπο, ενώ ταυτόχρονα παρέχει αμερόληπτη υποστήριξη και συμβουλές πάνω σε επιχειρησιακά θέματα που προβληματίζουν τον καθοδηγούμενο. Δεδομένου ότι ο Μέντορας έχει προοδεύσει στο χώρο του, οι εμπειρίες του είναι πολύ χρήσιμες στον καθοδηγούμενο.
Εμψυχωτικός ρόλος (facilitating)
Καθώς ο Μέντορας είναι σε θέση να προβλέπει την εξελικτική πορεία ενός νεώτερου στελέχους το προφυλάσσει και ανάλογα το προωθεί σε ένα δίκτυο επαφών και γνωριμιών με ανώτερα διευθυντικά στελέχη του οργανισμού.
Καθοδηγητικός ρόλος (coaching)
Αν και ο άμεσα προϊστάμενος είναι αυτός που παίζει το ρόλο του καθοδηγητή (coach) σε θέματα καθημερινής απόδοσης, αρκετές φορές ο Μέντορας εμπλέκεται και σε αυτή τη διαδικασία. Όμως ο ρόλος του περιορίζεται στην ανάπτυξη δεξιοτήτων του καθοδηγούμενού του που θα του φανούν χρήσιμα στην εξέλιξή του μέσα στην επιχείριση.
Βασικά χαρακτηριστικά του Μέντορα
Η επιλογή του Μέντορα βασίζεται στο πεδίο της προσωπικής εμπειρίας ή εξειδικευμένης γνώσης που κατέχει, ενώ χρειάζεται να βρίσκεται δύο ή περισσότερα επίπεδα ιεραρχικά πάνω από τον Mentee και όχι σε άμεση εργασιακή σχέση μαζί του.
Οι βασικές δεξιότητες που πρέπει να διαθέτει ένας Μέντορας:
• Παρατηρητικότητα
• Ενεργητική Ακοή
• Ενσυναίσθηση
• Επικοινωνιακές Δεξιότητες
Επιπλέον, ο Μέντορας πρέπει να επιδεικνύει τα εξής χαρακτηριστικά:
• Να είναι προσιτός
• Να μοιράζεται τις εμπειρίες του
• Να είναι υπομονετικός
• Να μπορεί να κατευθύνει τον Mentee στην οργάνωση της σκέψης
• Να ακούει, χωρίς να κάνει κήρυγμα ή διάλεξη
• Να χειρίζεται σωστά την εξουσία που έχει
• Να ενθαρρύνει τη διερεύνηση των διαφόρων απόψεων
• Να δίνει ειλικρινείς απαντήσεις
• Να γνωρίζει καλά το δικό του αντικείμενο
• Να αμφισβητεί (θετικά) καινα προβληματίζει τον Mentee
• Να δίνει εποικοδομητική ανατροφοδότηση
• Να δίνει κατευθύνσεις, αλλά εξασφαλίζει ότι ο Mentee θα πάρει την τελική απόφαση
Κριτήρια Επιλογής του Mentee
Δεδομένης της σοβαρότητας του θεσμού αλλά και του χρόνου που απαιτείται να αναλωθεί και από τις δυο πλευρές, χρειάζεται να επιλεχθεί με προσοχή ο «καθοδηγούμενος» ο οποίος θα πρέπει να έχει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
• Να είναι ανοιχτός στα σχόλια του Μέντορα
• Να έχει ρεαλιστικές προσδοκίες από τη σχέση του mentoring
• Να έχει ξεκάθαρους στόχους και αποτελέσματα
• Να εκφράζει προβληματισμούς και συναισθήματα.
• Να έχει ικανότητα ενεργητικής ακρόασης
• Να μπορεί να ασκήσει αυτοκριτική
• Να έχει τη διάθεση να δοκιμάσει νέες συμπεριφορές.
Τα Στάδια της Διαδικασίας
Το Mentoring αποτελείται από τα ακόλουθα 4 διαφορετικά αλλά αλληλοεξαρτώμενα στάδια:
1. Έναρξη της σχέσης
2. Ανάπτυξη της σχέσης
3. Αξιολόγηση προόδου
4. Επαναπροσδιορισμός
Δεν υπάρχουν χρονικοί περιορισμοί όσον αφορά την παραμονή σε κάθε στάδιο, αλλά η σωστή αξιοποίηση του χρόνου σε κάθε βήμα θα βοηθήσει στην επίτευξη δημιουργίας αρμονικής σχέσης καθώς και στην πρόοδο αυτής για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Τα οφέλη του Mentoring
Για τον Μέντορα
• Προσωπική ικανοποίηση γνωρίζοντας ότι έχει προσφέρει στην επαγγελματική ανάπτυξη ενός νέου
επαγγελματία
• Αύξηση της αυτο-εκτίμησης για τα δικά του επαγγελματικά επιτεύγματα.
• Καθώς οι Μέντορες βοηθούν τους Mentees να «μάθουν τα κόλπα», αντλούν προσωπική ικανοποίηση από το ότι
εμφυσούν στους άλλους τα πιστεύω, τις αξίες και την επαγγελματική «σοφία» τους.
• Πιθανή αμφισβήτηση και αυτοαξιολόγηση των δικών του παραδοχών και αναζήτηση νέων πιο βελτιωμένων
τρόπων λειτουργίας.
Για τον Mentee
• Αμεση γνώση και κατανόηση της κουλτούρας του οργανισμού
• Αύξη αυτοπεποίθησης
• Αξιοποίηση ευκαιριών
• Αύξηση αυτογνωσίας
• Αντιμετώπιση προκλήσεων
• Εργασιακή ικανοποίηση
Για τον Οργανισμό
• Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού
• Αύξηση της εργασιακής απόδοσης
• Αύξηση ευθύνης των εργαζομένων για την εξέλιξη της καριέρας τους
• Ανάπτυξη ισχυρότερων δεσμών μεταξύ υψηλόβαθμων στελεχών (Μεντόρων) και Οργανισμού
• Γρηγορότερη ένταξη των νέων στελεχών στην κουλτούρα του Οργανισμού
• Θετικό εργασιακό περιβάλλον
• Δημιουργία οργανισμού ιδανικού για εργασία (a great place to work)
